Mamul Alt Malzemeleri
 
Hızlı ve tek seviyeli  üretim (imalat) yapan  işletmelerde, mamul malzemenin üretiminde kullanılacak girdiler malzeme ile birlikte kaydedilir. Böylece mamul malzemenin  üretiminde kullanılacak reçete bilgileri kaydedilmiş olur. Bir mamulü oluşturan girdilerin hangi miktar ve birim üzerinden kullanılacağı, malzeme tanım kartı üzerinde yer alan Mamul alt malzemeleri seçeneği ile kaydedilir. Mamul alt malzemeleri yalnızca Mamul türündeki malzeme tanımında yer alır. Mamule ait  alt malzemelerin tanımlanması ile tek seviyeli ürün reçetelerinin hızlı bir biçimde üretilmesi sağlanır.
 
Mamul alt malzemeleri penceresinden;
Üretilecek malzemeye ait bilgiler
Üretimde kullanılacak girdi malzemelere ait bilgiler
kaydedilir.
  
Üretilecek malzeme bilgileri
 
Miktar : Mamulün ne kadar üretileceği bu alanda belirlenir.
Birim : Mamul malzemenin birimi bu alana doğrudan gelir, istenirse değiştirilir.
Ambar :  İlgili malzemenin kullanılacağı ambardır. Hızlı üretim sırasında oluşacak sarf/fire fişinin ambar bilgisi bu alanda girilen ambar bilgisidir.
 

Üretimde kullanılacak girdi malzemelere ait bilgiler
 
Malzeme Kodu : Kartta tanımı yapılan mamule ait alt malzemenin kodudur. Tanımlı malzemeler listelenir ve sabit kıymet türündeki malzemeler dışındaki diğer malzemeler arasından seçim yapılır.
Malzeme Açıklaması : Malzemenin adı ya da açıklayıcı bilgisidir.
Miktar : Satırda tanımlanan malzemeden ne kadar kullanılacağı belirtilir. Seçilen birim bölünebilir ise bu alanda ondalıklı giriş yapılabilir. 
Birim : Satırda seçilen malzeme kartına ait birim setinin ana birim bilgisi bu alana öndeğer olarak gelir. Malzemenin hangi birim üzerinden kullanılacağı belirtilir.
Fire Faktörü : Satırda seçilen malzemenin sarf edilmesi sırasında verilecek firenin oranı bu alanda girilir. Fire faktörü * miktar  fire miktarını verir.
Ambar : Malzemenin sarf edileceği ambardır. Hızlı üretim sırasında oluşacak sarf/fire fişinin ambar bilgisi öndeğerini bu alandan alır.

Üretimde kullanılacak her malzeme aynı şekilde satırlarda kaydedilir.

Üretim Fişleri
 
Hızlı ve tek seviyeli üretim yapan işletmelerde üretim işlemine ait bilgiler Üretim Fişleri ile kaydedilir. Üretim fişleri ile, mamul ve malzeme satırlarına ait sarf, fire ve üretimden giriş fişleri otomatik olarak oluşturulur. Hızlı üretim seçeneğinin kullanılması durumunda mamul malzemenin üretiminde kullanılacak girdiler malzeme ile birlikte kaydedilir. Böylece mamul malzemenin üretiminde kullanılacak reçete bilgileri kaydedilmiş olur. Üretim fişi ile üretilecek mamul seçilir ve malzeme tanımında belirtilen üretim adedi ve girdi miktarları dikkate alınarak sarf, fire ve üretimden giriş fişleri otomatik olarak oluşturulur.
Üretim fişleri ile aynı zamanda Takım Boz işlemleri de kaydedilir. Bunun için üretim fişleri listesinde fiş türü alanında Takım Boz fiş türünün seçilmesi gerekir.
Üretim Fişleri (üretim özelliğinin kullanılması durumunda) Stok program bölümünde  yer alır. Yeni fiş eklemek ve kayıtlı fişler üzerinde yapılacak işlemler için Üretim Fişleri listesinde yer alan düğmeler ve sağ fare tuşu menüsündeki seçenekler kullanılır.

Malzeme Fişleri : Üretim fişine bağlı malzeme fişleri listelenir.
İhtiyaç Listesi : İhtiyaç listesi raporunu almak için kullanılır.

Üretim Fişi Bilgileri
 
Üretim fişleri, üretilecek mamul bilgilerinin yanı sıra, mamulün üretiminde kullanılacak yarı mamul bilgilerini de kapsar. Üretim işlemleri sırasında mamul ve mamule ait alt malzemeler kullanılır. Mamulün üretiminde kullanılacak yarı mamullerde aynı zamanda üretilecekse aynı fiş üzerinden üretim bilgileri kaydedilebilir.
 
Üretim işlemine ait bilgiler fiş üzerinde yer alan ;
 
      Genel bilgiler
      mamul bilgileri
      mamulün üretiminde kullanılan alt malzeme bilgileri
            Yarı mamul bilgileri
 
bölümlerinden kaydedilir.
 
Mamulün üretiminde kullanılacak yarı mamullerin  üretilip üretilmeyeceği fişin alt bölümünde yer alan Yarı Mamuller bölümündeki seçenekler kullanılarak kaydedilir.
 
Üretim fişi ile kaydedilen bilgiler şunlardır:
 
Fiş Genel Bilgileri
  
Fiş No : Üretim fişinin bilgisayardaki izleme numarasıdır. Numara verirken sayı ve harf birlikte kullanılabilir. Fişler numaralarına göre sıralanmıştır. Her fiş türü, kendi içinde ayrı sıra numarası izler. Fiş numarası bilgi girilmesi zorunlu bir alandır. 
Tarih : İşlemin yapıldığı günün tarihidir. Fiş tarihi alanı bilgi girilmesi zorunlu bir alandır.
Saat : Üretim fişinin kaydedildiği saati gösterir.
Özel Kod : Üretim fişlerini gruplamakta kullanılan 10 karakter uzunluğunda ikinci bir kodlama alanıdır. Özel kod kullanıcının kendi firmasına özel bazı kriterlere göre hızlı üretim fişlerinin gruplamasına ve rapor almasına olanak sağlar. Bu alanı kullanıcı, fiş üzerinde yer almayan fakat girmek istediği bir bilgiyi işlemek için de kullanabilir. 
Yetki Kodu : Detaylı yetki tanımlaması için kullanılır. 10 karakter uzunluğundadır. Her kullanıcının iş tanımına göre, kullanabileceği kayıtlar değişik olacaktır. Detaylı yetki tanımlaması için öncelikle planlama yapmak gerekir. İlk adım olarak, hangi kullanıcıların veya kullanıcı gruplarının hızlı üretim fişlerine ulaşabileceği ve hangi tür işlemleri yapabileceği belirlenmelidir. 

Üretilecek Malzeme Bilgileri
 
Fiş üzerinde Mamul başlığı altında yer alan ikinci bölüm bilgileri ise üretimi yapılacak mamul ile ilgili bilgilerdir:
  
Mamul Kodu : Üretimi yapılacak olan mamulün kodudur. F10 ile ya da ... simgesi tıklanarak ulaşılan malzemeler listesinde, türü “mamul”  olan malzemeler arasından seçim yapılabilir. Malzeme tanımlı değilse yeni tanım yapılır.
Açıklaması : Mamul açıklamasıdır. Kod alanına bilgi girildiğinde, mamul açıklaması alana doğrudan gelir.  Bu alandan da malzeme tanımları listelenir ve ilgili malzeme seçilebilir.
Sipariş Fiş No : Bu alan mamule ait alınan sipariş hareketlerine ulaşmak için kullanılır. Alanın yanında yer alan ... düğmesi tıklanır ve mamulün sipariş hareketleri listelenir. Onaylı siparişler arasından seçim yapılabilir.   
Miktar : Üretilecek mamul miktarıdır.

Üretimi yapılacak mamulün birimin bölünebilir olup olmadığına göre ondalıklı giriş yapılabilir. Birim bölünebilirse ondalıklı girişe izin verilir aksi takdirde izin verilmez.
Birim : Mamulün hangi birim üzerinden üretileceğini belirtir. Mamulün ana birimi öndeğer olarak gelir, ancak eğer varsa diğer birimler kullanılarak da üretim yapılabilir. 
Ambar : Mamulün seçimiyle, mamul alt malzeme tanımında belirtilmiş olan mamul ambarı doğrudan bu alana gelir. Ancak değiştirilebilir.

Mamule ait alt malzeme satırları oluşturulduktan sonra miktar, birim ya da ambar alanlarında yapılacak değişikliğin ardından "Malzemeleri Hesapla" seçeneği ile alt malzemeler yeniden hesaplanmalıdır. Böyle bir durumda hesaplama yapılmadan fiş kaydedilmek istendiğinde, program "hesaplama işlemi yeniden yapılmalıdır" mesajını verir ve hesaplama yaparak fişleri oluşturur.

Mamul bilgileri girildikten sonra F9 sağ fare düğmesi menüsünde yer alan Malzemeleri Hesapla seçeneği ile mamulün üretiminde kullanılacak alt malzemeler ve bunların miktarları belirlenir.

Yarı Mamullerin Üretimi
 
Üretim fişi ile aynı zamanda mamul malzeme üretiminde kullanılacak yarı mamullerde üretilebilir. Bunun için Yarı Mamuller başlığı altında yer alan seçenekler kullanılır.
 
Yarı mamuller başlığı altında
·      Üretilmeyecek
·      Üretilecek
·      Üretilecek (stokta olmayan miktar)
 
seçenekleri yer alır.
 
Üretilmeyecek seçilirse mamulün üretiminde kullanılan yarı mamuller için üretim yapılmayacağı belirtilir. Bu durumda hesaplama işlemi yalnızca mamul üretimi için yapılır. Mamul üretiminde kullanılan yarı mamul malzeme miktar ve fire oranları üretim fiş satırlarında görüntülenir. Malzeme fişleri bu hesaplama doğrultusunda oluşturulur.
 
Üretilecek seçilirse yarı mamul ürünler için üretim yapılacağı belirtilmiş olur. Hesapla seçeneği tıklandığında yarı mamul üretiminde kullanılan alt malzemeleri fiş satırlarında görüntülenir ve malzeme fişleri bu seçime göre oluşur.
 
Üretilecek(stokta olmayan miktar) seçilirse yarı mamulün ihtiyaç olan fakat daha önce üretilmemiş stokta olmayan miktarı için de üretim yapılır. Hesapla seçeneği tıklandığında üretilecek yarı mamul ve yarı mamul üretiminde kullanılan alt malzemeleri fiş satırlarında görüntülenir ve malzeme fişleri bu seçime göre oluşur.
 
 
Üretimde kullanılacak malzeme ve miktarların hesaplanması
 
Mamul ve yarı mamul bilgileri girildikten sonra F9 sağ fare düğmesi menüsünde yer alan Malzemeleri Hesapla seçeneği  ya da Hesapla düğmesi tıklanır.  Mamul ve/veya yarı mamul üretiminde kullanılacak alt malzemeler, malzeme tanımında  mamul alt malzemeleri seçeneği ile girilen miktar, birim ve fire faktörü bilgileri dikkate alınarak program tarafından oluşturulur. Alt Malzemeler başlığı altında yer alan fiş satırlarına aktarılır. Bu bilgiler değiştirilemez.
 
 
Malzeme Kodu ve Açıklaması : Mamul/Yarı mamul üretiminde kullanılan malzemenin kod ve açıklamasıdır.
Miktar : Mamul alanında belirtilen üretim miktarı dikkate alınarak sarf edilecek malzeme miktarıdır.
Birim : Üretimde malzemenin hangi birim üzerinden kullanıldığını belirtir.
Fire : Faktörü Mamul tanımında alt malzemeler sayfasında belirtilen fire oranıdır. 
Ambar : Malzemenin hangi ambardan sarf edileceğini gösterir.

Üretim Fişinin Kaydedilmesi
 
Üretim fişi kaydedildiğinde, malzeme fişleri otomatik oluşturulur. Oluşan  fişler, mamul için üretimden giriş fişi, alt malzemeler için sarf ve fire fişidir. Bu fişlere Üretim Fişleri listesinde F9 sağ fare düğmesi menüsündeki Malzeme Fişleri seçeneği ile ulaşılır.
Üretim Malzeme Fişleri
 
Hızlı üretim fişi kaydedildiğinde, malzeme satırlarına ve mamule ait malzeme yönetimi fişleri otomatik oluşturulur. Oluşan fişler, mamul için üretimden giriş fişi, alt malzemeler için sarf ve fire fişidir. Bu fişlere Hızlı Üretim Fişleri listesinde F9 sağ fare düğmesi menüsündeki Malzeme Fişleri seçeneği ile ulaşılır.
Hızlı üretim fişinin tarih ve saat bilgileri, üretimden giriş, sarf ve fire fişlerinin tarih ve saat alanlarına öndeğer olarak gelir.
Oluşan üretimden giriş fişinde yalnızca mamul hareketi yer alır. Üretim fişine ait miktar ve birim bilgisi, mamulün miktar ve birim bilgisidir. Fişin ambar bilgileri de yine hızlı üretim fişinden gelen bilgilerdir.
Fire hareketlerine ait fire fişi oluşturulurken ilgili alt malzemenin satır miktarı ile fire faktörü çarpılır. Bulunan değer ondalıklı ise ve alt malzeme için geçerli olan birim bölünebilir özelliğine sahipse çarpım sonucu fire hareket miktarını verir. Alt malzeme için geçerli olan birim bölünemez ise çarpım sonucu bulunan değer yukarı yuvarlanır ve fire hareket miktarı hesaplanır.
Ancak fire fişinin oluşabilmesi için fire faktörü alanının sıfırdan farklı bir değer olması gerekmektedir.
Fişlerin oluşturulması esnasında aynı ambara ait sarf hareketleri tek bir fiş içinde, fire hareketleri de tek bir fiş içinde toplanacaktır.
Eğer fiş kaydedilmeden önce alt malzemeler hesaplanmamışsa ya da birim, miktar ve ambar alanlarında değişiklik yapılmışsa, kaydetme esnasında otomatik hesaplama yapılır ardından fişler oluşturulur.
Seri/Lot takibinin yapılması durumunda malzeme fişleri oluşturulurken dikkate alınan noktalar şunlardır:
Üretimden Giriş Fişlerinde
Üretimden girişler için fabrika parametrelerindeki “lot/seri no ilk değeri” ve “üretimden girişlerde lot büyüklüğü” parametreleri dikkate alınır. Fabrika, ilgili malzeme hareketinin ambarının ait olduğu fabrika olacaktır.
Lot/seri no ilk değeri oluşturulacak ilk değeri belirler. Eğer ilk değer girilmemiş ise program otomatik olarak üretir. Sistemde bu numara daha önce oluşturulmuş olabilir, bu durumda program otomatik olarak en son numaraya +1 ekleyerek yeni numara oluşturmaya devam eder.
“Üretimden girişlerde lot büyüklüğü” parametresi ise lot takibi yapılan bir malzeme için otomatik oluşturulacak lotların büyüklüğünü belirtir. Parametrenin değeri “üretim miktarı” ise üretim miktarı ne ise lot büyüklüğü de o olur. Parametrenin değeri “sabit büyüklük” ise üretim miktarı sabit büyüklüğe bölünerek elde edilen bölüm kadar lot hareketi oluşturulur.
Eğer kalan sıfırdan farklı ise kalan miktar için de bir lot hareketi oluşturulur. Örneğin üretim miktarı 58 ve sabit büyüklük 25 iken iki adet 25'lik ve bir adet 8'lik lot hareketi otomatik olarak oluşturulur.
 
Sarf ve Fire Fişlerinde
Sarf/fireler için Lot birimlerinin bölünebilir olup olmadığına bakılır. Bölünebilir ise; Ana birimle birim çevrimi aynı olan giriş hareketleri kontrol edilir ve lot/seri belirleme yöntemine göre miktar karşılanmaya çalışılır. (Fabrika parametrelerindeki “çıkış işlemlerinde lot/seri belirleme yöntemi” parametresinin değeri kontrol edilir. Parametrenin değeri FIFO ya da LIFO olabilir.) İlk adımda miktar karşılanmadıysa ve Lot Birimleri Birleştirilebilir ise ana birim ile çevrimi katsayısı kendinden (sarf/fire hareketinden) küçük olanlar arasından lot/seri belirleme yöntemine göre miktar karşılanmaya çalışılır Miktar yine karşılanmadıysa ve Lot Birimleri Dağıtılabilir ise ana birim ile çevrimi katsayısı kendinden (sarf/fire hareketinden) büyük olanlar arasından lot/seri belirleme yöntemine göre miktar karşılanmaya çalışılır. Satır bazında karşılama yapılmaya çalışılıyor ve miktar karşılanamıyorsa “yeterince giriş hareketi bulunamamıştır” şeklinde kullanıcı uyarılır.

Takım Boz İşlemleri
 
Üretim fişleri ile mamul tipindeki malzemeler için hızlı üretim işlemleri kaydedildiği gibi Takım Bozma işlemleri de kaydedilir.
Takım bozma işlemleri için üretim fişleri listesinde  fiş türü alanı tıklanır ve Takım Boz fiş türü seçilir.
Açılan pencereden takım bozma işlemine ait bilgiler kaydedilir.
Fişin üst bölümündeki alanlardan fişe ait genel bilgiler kaydedilir.
Mamul bölümündeki alanlardan ise işleme ait bilgiler girilir.
Mamul Kodu : Takım bozma işleminin hangi mamul için yapılacağı bu alanda belirlenir. ... simgesi tıklanarak kayıtlı malzemeler listelenir ve ilgili malzeme seçilir.
Miktar alanında işlem miktarı girilir.
Mamul bilgileri girildikten sonra sağ fare düğmesi menüsünde yer alan Malzemeleri Hesapla seçeneği ile alt malzemeler ve bunların miktarları listelenir.
Kaydet düğmesi tıklanarak işlem kaydedildiğinde takım bozma işlemi tamamlanır.